Stefan Wasiak

Urodził się w 1904 r. Po ukończeniu Seminarium Nauczycielskiego im. Stanisława Konarskiego w Warszawie rozpoczął w 1923 r. studia w Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Warszawie. Dyplom skrzypka w klasie prof. Wacława Kochańskiego otrzymał w roku 1932. Ukończył również wcześniej w 1928 r., zdając egzaminy jako eksternista, Wydział Nauczycielski w tym Konserwatorium. Studiując, pracował w szkolnictwie ogólnokształcącym (w szkole powszechnej w Pruszkowie). Realizował - za zgodą władz szkolnych - eksperymentalny program muzyczny. Na konferencjach nauczycielskich w Pruszkowie i Warszawie demonstrował wyniki swej pracy, budząc podziw osiągnięciami w zakresie śpiewu dzieci (również 3- i 4-głosowego w niełatwych układach), biegłego czytania nut głosem, szkolnej orkiestry smyczkowej w pełnej obsadzie, mało popularnego wówczas słuchania muzyki w wykonaniu własnym i z płyt.

W 1936 r. został delegowany przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego do pracy oświatowej na terenie byłego Wolnego Miasta Gdańska i pracował tam aż do wybuchu wojny w 1939 r. W Polskim Konserwatorium Muzycznym prowadził klasę skrzypiec, był dyrygentem chóru młodzieży szkół polskich, brał udział w życiu koncertowym jako wykonawca, prowadził też prace społeczne polecone przez Macierz Szkolną lub Związek Polaków.

W czasie okupacji brał udział w organizacji komórki wojskowej w Pruszkowie, grał na tajnych koncertach w Warszawie i Pruszkowie, udzielał prywatnych lekcji gry na skrzypcach, fortepianie i akordeonie.

Zainteresowanie pracami społecznymi ujawnił już przed wyjazdem do Gdańska. W 1925 r. był delegatem na Ogólnopolski Walny Zjazd Związku Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) w Krakowie, w 1930 r. był członkiem zarządu ogniska ZNP, w 1933 r. ZNP polecił mu zorganizowanie sekcji muzycznej w Warszawie. Zajmował się tworzeniem nauczycielskiego chóru mieszanego i męskiego, powołał orkiestrę nauczycielską typu „Odeon”, a następnie symfoniczną, sam biorąc udział w koncertach organizowanych przez ZNP. Poza tymi pracami prowadził działalność wykładowczą na konferencjach i wyższych kursach nauczycielskich.

W pierwszych latach po wojnie również podjął działalność społeczną, organizował Związek Zawodowy Muzyków, prowadził orkiestrę tego Związku, brał udział w różnych komisjach podejmujących prace kulturalno-oświatowe i wykonywał różne prace dla ZNP.

W 1946 r. po rozpoczęciu przez Polski Czerwony Krzyż prac nad badaniem zbrodni hitlerowskich podjął przewodnictwo komitetu ekshumacyjnego mogiły więźniów Pawiaka w Magdalence.

W 1950 r. zorganizował zjazd chórów nauczycielskich z całej Polski, prowadził chór nauczycielski w Warszawie, zorganizował orkiestrę nauczycielską na Zjazd Walny, organizował i prowadził kursy dla dyrygentów nauczycielskich chórów i zespołów instrumentalnych.

W latach 1950 – 1954 objął funkcję wizytatora, a następnie naczelnika Wydziału Szkolnictwa Muzycznego w Ministerstwie Kultury i Sztuki.

Od 1952 r. do 1957 r. był dyrygentem chóru dziecięcego Państwowej Filharmonii w Warszawie. W latach 1953 - 1957 był nauczycielem gry skrzypcowej w Studium dla Kapelmistrzów Orkiestr Wojskowych przy Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie.

W 1957 r. przeszedł do pracy w zakładach kształcenia nauczycieli. W latach 1961-1968 był kierownikiem wydziału wychowania muzycznego w II Studium Nauczycielskim w Warszawie.

Praca w Ministerstwie Kultury i Sztuki, gdzie przewodniczył komisjom specjalistów i opracował strukturę i redakcję ok. 70 programów dla szkół muzycznych I i II stopnia, przygotowanie dla Ministerstwa Oświaty i Wychowania kilkudziesięciu różnych programów dla szkół podstawowych, liceów pedagogicznych i studiów nauczycielskich wymagały studiów własnych w zakresie psychologii, dydaktyki i estetyki muzycznej. Rezultatem tych prac z wykorzystaniem wykształcenia muzycznego, systematycznych obserwacji i długoletniej praktyki były liczne publikacje o charakterze popularnonaukowym, społecznym, a najczęściej dydaktycznym, wydawane przez „Wspólną Sprawę” i Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.

Zdaniem specjalistów, doskonały znawca chórów i kształcenia głosu w zakresie zbiorowej emisji, osiągnął w prowadzonych przez siebie zespołach piękne brzmienie i wyraz artystyczny. Szczególne wyniki w tym zakresie prezentował chór dziecięcy Filharmonii wykonując trudny repertuar utworów. Szczupłość istniejącego repertuaru pieśni chóralnych uzupełniał własnymi bardzo dobrymi opracowaniami na chóry dziecięce, mieszane i męskie, tylko częściowo ogłoszone drukiem. Był też autorem piosenek dla dzieci, zamieszczanych w podręcznikach dla szkół pod pseudonimem S. Pruszkowski.

Do końca życia zachował szerokie zainteresowania intelektualne, niepospolitą sprawność umysłową i fizyczną. Był m. in. znawcą historii Polski, jej ostatnich tragicznych dziejów, lat rozbiorowych, powstań i kampanii 1939 r. Wspaniały gawędziarz, władający piękną polszczyzną oddziaływał swą nieprzeciętną indywidualnością na postawy i charaktery młodych ludzi, z którymi stykał się w swej pracy. Towarzystwo Śpiewacze „Lira” powołało jako swego patrona Stefana Wasiaka. Niezwykle sumienny, ogromnie wymagający od siebie i innych, wkładał w swą działalność żarliwość i pasję.

Zmarł w 1982 r. w następstwie tragicznego wypadku.